Renesans i manieryzm – trzeci tom siedmiotomowej Sztuki polskiej – przedstawia dzieje architektury, rzeźby i rzemiosła artystycznego na terenach Polski od początku wieku XVI do lat czterdziestych wieku XVII. Najlepszym przykładem renesansu w polskiej architekturze jest Kaplica Zygmuntowska i dziedziniec zamku królewskiego w Krakowie oraz renesansowe kamieniczki w Zamościu.

W Przedmowie autor wyjaśnia że: „Na treść książki składają się dwa wątki, rozwijane równolegle i ściśle ze sobą związane. Pierwszy tworzą fotograficzne i rysunkowe reprodukcje dzieł, uszeregowane chronologicznie. W konsekwencji chronologicznie rozwijany jest również wątek tekstowy – podstawowy wykład, podzielony na cztery rozdziały. W warstwie ilustracyjnej swoistość okresu stylowego oddają reprodukcje jednostkowych dzieł i dołączone do nich zwięzłe objaśnienia. Natomiast wykład kładzie akcent na autorów owych dzieł i genezę ich twórczości, jej podstawy ideowe oraz nowe lub zmienione funkcje. Korelacja między tekstem a obrazem ma ułatwić głębszą refleksję nad oglądanym dziełem, przez które można przecież wejrzeć w szeroki krąg sztuki i – tak jak w przysłowiowej kropli wody – zobaczyć świat”.

Orientację w bogatym materiale ułatwia tablica chronologiczna oraz obszerny indeks.

Spis treści:

- Przedmowa

- Początki i wzorce, 1500-1540

- Rozpowszechnianie i przyswajanie nowej sztuki, 1540-1570

- Dwa manieryzmy i nurt rodzinny, 1570-1600

- Z barokiem w tle, 1600-1640

- Posłowie

- Tablica chronologiczna

- Bibliografia

- Indeks

Siedmiotomowa SZTUKA POLSKA - stanowiąca kontynuację znakomitego cyklu SZTUKA ŚWIATA - poświęcona dziejom architektury, malarstwa, rzeźby, rzemiosła artystycznego obejmuje:

Tom I - Romanizm

Tom II - Gotyk

Tom III - Renesans i manieryzm

Tom IV - Wczesny i dojrzały barok (XVII wiek)

Tom V - Późny barok, rokoko i klasycyzm (XVIII wiek)

Tom VI - Sztuka XIX wieku

Tom VII - Sztuka XX wieku (w przygotowaniu)