Niniejsza praca jest wynikiem wieloletniej współpracy badaczy z Brna, Wilna i Wrocławia oraz odbiciem zainteresowań badawczych autorów zajmujących się edukacją. Głównym celem była taka prezentacja zainteresowań czeskich, litewskich i polskich pedagogów, która pokazałaby zarówno odmienność oraz zróżnicowanie, jak i uniwersalność ich refleksji. Każdy artykuł szczegółowo obrazuje wybrany przez autora fragment rzeczywistości edukacyjnej.

     Przedstawiony zbiór prac jest drugim z cyklu, mającym na celu prezentację różnorodnych problemów edukacyjnych w ujęciu historycznym, współczesnym, a także przyszłościowym. Tak zorientowane zainteresowania badawcze autorów artykułów przyczyniły się do trzyczęściowej struktury tomu. Rozdział pierwszy dotyczy problemów edukacyjnych Republiki Czeskiej, Litewskiej i Polskiej. W drugim rozdziale opisano konteksty historyczno-oświatowe współczesnej edukacji, natomiast w trzecim – uwarunkowania historyczne edukacji.