Polska jest największym na świecie skansenem fortyfikacji. Wielkopolska - największym w Polsce. W tym rdzennym, najstarszym regionie kraju zachowały się umocnienia budowane przez kilka tysięcy lat, m.in. w Bruszczewie, Grzybowie, Gieczu, Gnieźnie, na Ostrowie Lednickim i w Poznaniu. W Poznaniu z okresu średniowiecza przetrwały nieliczne pozostałości murów obronnych, głównie na Starym Mieście, a także z szesnastego wieku na Ostrowie Tumskim. Ocalały również niektóre dzieła fortyfikacyjne pruskiej twierdzy, budowanej w XIX wieku.

Książką Tajemnice wielkopolskich fortyfikacji Zygmunt Rola kontynuuje cykl publikacji popularyzujących wiedzę zgromadzoną przez archeologów i historyków (podobnie jak w opublikowanych wcześniej Tajemnicach katedry gnieźnieńskiej, Tajemnicach Ostrowa Tumskiego, Tajemniczej Wielkopolsce, której był redaktorem i współautorem oraz Tajemnicach Żuławki, napisanej wspólnie z Jarosławem Rolą), przybliżając dzieje zespołów fortyfikacyjnych tego regionu. Czytelnik znajdzie tu także informacje o Wale Pomorskim oraz Międzyrzeckim Rejonie Umocnionym - niemieckich liniach obronnych zbudowanych na rubieżach Wielkopolski, oraz o umocnieniach polskich powstałych przed drugą wojną światową w okolicach Kalisza, Koła, Piły, Gołańczy i Żnina.