"Rozejm", księga powrotu, Odyseja o Europie między wojną a pokojem…

Italo Calvino

Akcja Rozejmu rozpoczyna się z chwilą wyzwolenia obozu Auschwitz. Primo Levi opowiada o trwającej wiele miesięcy tułaczce wycieńczonych więźniów i ich drodze do ojczyzny przez ziemie polskie, Ukrainę, Białoruś, Rumunię, Węgry, Słowację, Austrię… W obozach przejściowych spotykali się Włosi, Francuzi, Holendrzy, Grecy, Czesi… Nadal trwała walka o przeżycie, miskę zupy czy kromkę chleba. Dokuczały choroby i traumatyczne wspomnienia. Pierwsze kontakty z radzieckimi zwycięzcami budziły strach i obawę przed jutrem.

Rozejm to najlepsza literacko książka Primo Leviego. Udało mu się pokazać rozmaitość ludzkich reakcji na upragnioną wolność, utrwalić wyraziste charaktery i zapisać obraz powojennego świata, w którym ludzie żyją pomiędzy pamięcią o dopiero co doświadczonej tragedii a nadzieją na nowe życie w powojennej Europie.

Primo Levi (1919-1987) – urodził się w Turynie, w rodzinie żydowskiej. Od 1943 roku był więźniem Auschwitz, gdzie otrzymał numer 174 517. Przeżył dzięki pracy w laboratorium chemicznym. W obozie pozostał aż do jego wyzwolenia w styczniu 1945 roku. Jest autorem powieści, opowiadań, wierszy i esejów. Primo Levi pierwszy dostrzegł dramat ocalonego. Trawiła go nieuleczalna obsesja świadka i problem wstydu przeżycia. W swojej pierwszej książce Czy to jest człowiek opisał Auschwitz z porażającym realizmem i bolesną szczerością. Jest ona uważana za najważniejsze w literaturze światowej świadectwo Zagłady.